Θρησκευτικά
Το τέμενος του Οσμάν Σαχ ή Κουρσούμ Τζαμί (μολυβένιο τζαμί), είναι χτισμένο στην άκρη της πόλης, στην οδό Καρδίτσας, νότια του ναού Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης. Αποτελεί ένα ιδιαίτερο αξιοθέατο, καθώς είναι το μόνο σωζόμενο τζαμί από τα πολλά που υπήρχαν κάποτε στα Τρίκαλα και προστατεύεται ως διατηρητέο μνημείο.
Η Ιερά Μονή Παναγίας Πελεκητής είναι ένα μοναστήρι του 15ου αιώνα που βρίσκεται στη λίμνη Πλαστήρα σε υψόμετρο 1400 μέτρων, σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το χωριό Καρύτσα. Σύμφωνα με την παράδοση, το όνομα "Πελεκητή", οφείλεται στο γεγονός ότι, προκειμένου να χτιστεί το μοναστήρι στον σχεδόν κατακόρυφο βράχο, χρειάστηκε να πελεκηθεί κατόπιν υπόδειξης της Παναγίας, που παρουσιάστηκε στους μάστορες λέγοντας "Θα πελεκήσεις το βράχο με το κοπίδι και θα φτιάξεις μια εκκλησία την οποία θα ονομάσεις Παναγία Πελεκητή".
Ποιά είναι η προσφορά του Αγίου Όρους στην υπόλοιπη Χαλκιδική;
Η πλούσια θρησκευτική παράδοση της Χαλκιδικής, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό από τη γειτνίαση με το Άγιο Όρος. Τα μοναστηριακά μετόχια, οι βυζαντινές οχυρώσεις, και η αναγέννηση μετά τις καταστροφές της τουρκοκρατίας έχουν αναδείξει μνημεία, ναούς και μοναστήρια μοναδικής ομορφιάς και αρχιτεκτονικής.
Η τελευταία στην ιεραρχία των 20 αγιορείτικων μονών είναι η Ιερά Μονή Κωνσταμονίτου. Ο αρσανάς της Μονής που προσεγγίζεται από το πλοιάριο που ξεκινάει από την Ουρανούπολη και βρίσκεται μόλις 850 μέτρα μετά από αυτόν της Ιεράς Μονής Ζωγράφου. Ενώ από εκεί ο προσκυνητής περπατώντας ένα μονοπάτι 2,6 χιλιομέτρων φτάνει στο μοναστήρι μέσα σε περίπου 50 λεπτά.
Η Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος είναι γνωστή και ως ρώσικο μοναστήρι. Η ονομασία αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι από 1169 το μοναστήρι είχε παραχωρηθεί στους Ρώσους και ανέκαθεν φιλοξενούσε κατά πλειοψηφία Ρώσους αλλά και μοναχούς. Η ίδρυσή του πραγματοποιείται στις αρχές του 11ου αιώνα στη θέση Παλιομονάστηρο, τον 13ο αιώνα περιέρχεται υπό την προστασία Σέρβων ηγεμόνων ενώ κατά τον 17ο αιώνα παρακμάζει λόγω συνεχόμενων επιδρομών.
Η Ιερά Μονή Εσφιγμένου βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Αθωνικής Χερσονήσου. Κατατάσσεται στη 18η θέση της ιεραρχίας των αγιορείτικων μονών. Το μοναστήρι είναι χτισμένο ακριβώς δίπλα τη θάλασσα σε ένα μικρό ορμίσκο και πανηγυρίζει στην Ανάληψη του Κυρίου 40 ημέρες μετά το Πάσχα.
Στο νοτιοδυτικό τμήμα του Αγίου Όρους και ανάμεσα στις Μονές Σιμωνόπετρας και Διονυσίου βρίσκεται η Ιερά Μονή Γρηγορίου. Είναι παραθαλάσσια και περιβάλλεται από ένα ιδιαίτερα όμορφο φυσικό περιβάλλον στο οποίο είναι απόλυτα προσαρμοσμένη.
Αποτελεί τη 17η ιεραρχικά μονή του Αγίου Όρους και η ίδρυσή της τοποθετείται στο 1310. Ως ιδρυτής της αναφέρεται ο Όσιος Γρηγόριος που υπήρξε μαθητής του δασκάλου της νοεράς προσευχής Αγίου Γρηγορίου του Σιναϊτη.
Στο νοτιοδυτικό τμήμα της Αθωνικής Χερσονήσου τοποθετείται η 16η στην ιεραρχία Αγιορείτικη Μονή. Αυτή δεν είναι άλλη από την Ιερά Μονή Ξενοφώντος που ιδρύθηκε με πατριαρχικό συγγίλιο που εξέδωσε ο Πατριάρχης Γαβριήλ Δ' και ανεγέρθηκε από τον μοναχό Ξενοφώντα έως το 1010.
Πρόκειται για ένα παραθαλάσσιο μοναστήρι του οποίου η σημερινή όψη οφείλεται σε διαδοχικές επεκτάσεις και ανακαινίσεις που ολοκληρώθηκαν στα τέλη του 18ου αιώνα.
Η Ιερά Μονή Σταυρονικήτα βρίσκεται στην 15η θέση της ιεραρχικής κατάταξης των Μονών του Αγίου Όρους. Ιστορικά η ύπαρξη του μοναστηριού καταγράφεται από τα τέλη του 10ου αιώνα, αρχικά ως μονύδριο που έφερε την ονομασία Σταυρονικήτα.
Η προέλευση του ονόματος είναι συγκεχυμένη καθώς είτε προκύπτει από τους δύο μοναχούς Σταύρο και Νικήτα που συνδέονται με την ίδρυση του μοναστηριού, είτε οφείλεται στον Νικηφόρο Στραβονικήτα που και αυτός πιθανολογείται ως κτήτορας της Μονής.