Είναι μάλλον κοινός τόπος ότι η Παλιά Πόλη της Ξάνθης αποτελεί το ομορφότερο τμήμα της θρακικής πόλης. Αυτή βρίσκεται στο βορειότερο τμήμα της Ξάνθης, στο σημείο όπου ξεκινάν οι πρόποδες της οροσειράς της Ροδόπης. Τα διατηρημένα παραδοσιακά πετρόχτιστα σπίτια και τα στενά σοκάκια προκαλούν έκπληξη στον περιηγητή και ξεχωρίζουν μέσα στον αστικό ιστό μιας σύγχρονης πρωτεύουσας.
Η ευρύτερη περιοχή της Ξάνθης φιλοξενεί μερικά από τα πιο σημαντικά μοναστήρια της Θράκης. Αυτά είναι χτισμένα σε όμορφες τοποθεσίες, συχνά ανάμεσα σε καταπράσινους λόφους με πανοραμική θέα. Ενώ, εκτός από τη διατήρηση της θρησκευτικής παράδοσης και τη φύλαξη έργων εκκλησιαστικής τέχνης και αρχιτεκτονικής, φημίζονται και την ιστορική υποστήριξη του ελληνισμού μέσα στους αιώνες.
Μερικά από τα σημαντικότερα μοναστήρια της Ξάνθης είναι:
Διανύοντας μία απόσταση όχι μεγαλύτερη από 12 χιλιόμετρα μακρυά από το κέντρο της πόλης της Ξάνθης, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να απολαύσει το επιβλητικής ομορφιάς φυσικό περιβάλλον του ποταμού Νέστου και τα περίφημα "Στενά του Νέστου" ή αλλιώς "Θρακικά Τέμπη".
Η Δημοτική Πινακοθήκη Ξάνθης βρίσκεται στην οδό Ορφέος αποτελώντας έναν εξαιρετικό σταθμό για όποιον περιηγείται στην Παλιά Πόλη. Στεγάζεται σε ένα αρχοντικό η οικοδόμηση του οποίου τοποθετείται περίπου το 1870.
Αγοράστηκε από το Δήμο Ξάνθης το 1993 από τους κληρονόμους της εύπορης οικογένειας του καπνεμπόρου Βασιλείου και της Χρυσούλας Καλεύρα, οι οποίοι κατάγονταν από την Κωνσταντινούπολη και λίγα χρόνια αργότερα, το 1997, και άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό σαν πινακοθήκη.
Το φρούριο Suomenlinna. Viapori (φινλανδικά), ή Sveaborg (σουηδικά) είναι ένα επιβλητικό αμυντικό κάστρο που εκτείνεται σε έξι νησιά του Ελσίνκι και αποτελούσε κομμάτι της οχυρωματικής γραμμής της πόλης του Ελσίνκι και κατ' επέκταση ολόκληρης της Φινλανδίας απέναντι στην ρωσική επεκτατική πολιτική. Εμπνευστής και χρηματοδότης του έργου ήταν η σουηδική βασιλική οικογένεια ενώ οι εργασίες ανέγερσης ξεκίνησαν το 1748 υπό τις οδηγίες του αρχιτέκτονα Augustin Ehrensvärd.
Η πλατεία της Γερουσίας οφείλει την μορφή της στην αρχιτεκτονική αντίληψη και το ύφος του μεγάλου αρχιτέκτονα και σχεδιαστή Carl Ludvig Engel. Σε μία μοναδική σύνθεση περιγράφονται οι πολιτικές, εμπορικές, θρησκευτικές και επιστημονικές δραστηριότητες που συναντώνται στο κέντρο της πόλης του Ελσίνκι. Στην ανατολική πλευρά της πλατείας δεσπόζει το παλάτι που ολοκληρώθηκε το 1822 και χρησίμευε ως έδρα του Συμβουλίου της Γερουσίας. Το 1918 αντικαταστάθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας και σήμερα αποτελεί την έδρα των γραφείων του πρωθυπουργού της Φινλανδίας και του υπουργικού συμβουλίου.
Το συγκεκριμένο κτιριακό συγκρότημα βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο του Ελσίνκι στην περιοχή Κάμπι και αναμφισβήτητα αποκαλύπτει με τον καλύτερο τρόπο την άριστη σχέση που ανέκαθεν διατηρεί η πόλη με την αρχιτεκτονική. Κύριος σχεδιαστής του έργου είναι ο διεθνούς φήμης αρχιτέκτονας Juhani Pallasmaa και μέσα από ένα τετραετές πρόγραμμα κατασκευής κατάφερε να ολοκληρώσει ένα έργο που χαρακτηρίστηκε ως η πλέον εκτεταμένη οικοδομική κατασκευή στην ιστορία της Φινλανδίας.
Ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης και κατ' επέκταση ολόκληρης της Φινλανδίας. Είναι ένας τεράστιος κόμβος που συνδέει τον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο, με τα υπεραστικά τρένα και το μετρό της πόλης. Καθημερινά ο σταθμός εξυπηρετεί περισσότερους από 200.000 επιβάτες και τα τελευταία χρόνια οι τάσεις εμφανίζονται ως αυξητικές. Η πρώτη ανέγερση ταυτίζεται χρονικά με τη δημιουργία της πρώτης σιδηροδρομικής γραμμής που έγινε το 1860. Η αύξηση των συγκοινωνιών οδήγησε στην ανάγκη κατασκευής ενός μεγαλύτερου και περισσότερο λειτουργικού σταθμού.
Το Εθνικό μουσείο της χώρας εδρεύει στη πόλη του Ελσίνκι και φιλοξενεί μια σειρά από ευρήματα ανεκτίμητης αξίας που περιγράφουν την ιστορία του τόπου από την λίθινη εποχή έως τη σύγχρονη περίοδο. Η μόνιμη έκθεση χωρίζεται σε έξι τμήματα με αυτά του μεσαίωνα και του Φινλανδικού πολέμου να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Πρόσφατα ένα νέο "διαδραστικό" τμήμα του μουσείου άνοιξε τις πύλες του δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό να κατανοήσει με ευχάριστο τρόπο ορισμένες πτυχές της ιστορίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εξωτερική αρχιτεκτονική του κτιρίου στο οποίο στεγάζεται το μουσείο.
Ο ναός του Δία ή Καπιτώλιο είναι ένας ρωμαϊκός ναός που βρίσκεται στο βόρειο άκρο της αρχαίας πόλης. Ιδρύθηκε τον 2ο αιώνα π.Χ και ταυτίστηκε με την αυξανόμενη ρωμαϊκή επιρροή η οποία περιόρισε την λατρεία του Απόλλωνα υπέρ αυτής του Δία που θεωρούνταν ο προστάτης της Ρώμης. Η κατάκτηση της Πομπηίας από τους Ρωμαίους το 310π.Χ επιτάχυνε τις αλλαγές στην αρχιτεκτονική, την πολιτική αλλά και την θρησκευτική προσέγγιση κάτι που εκτόξευσε τη Λατρεία του Δία και προ-οικονομούσε την ανάδειξη ενός ναού του σε κύριο θρησκευτικό κέντρο της περιοχής.